-->

Novel - PROSESI MERUWAT # EMPU DALANG KI WARSINO - BIOGRAFI

Novel - PROSESI MERUWAT # EMPU DALANG KI WARSINO - BIOGRAFI
Novel - PROSESI MERUWAT # EMPU DALANG KI WARSINO - BIOGRAFI
TAMAN TEMBANG DAN SASTRANOVELSahabat Taman Tembang dan Sastra, berjumpa kembali dengan Taman Novel. Kali ini disajikan sebuah biografi yaitu Empu Dalang M. Ng. Warsino Guno Sukasno, yang ditulis oleh Parpal Poerwanto. Selamat membaca.  

PROSESI MERUWAT

Oleh: Parpal Poerwanto

Semua orang sukerta seperti tersebut di atas menjadi jatah Batara Kala. Namun demikian di dalam mendapatkan mangsanya tidak serta merta tersedia begitu saja. Ia harus berusaha untuk mencari mangsanya sendiri ke dunia.

Suatu saat ketika Batara Kala merasa lapar. Ia akan mencari mangsa dengan cara turun ke bumi. Sudah lama ia melihat-lihat keadaan bumi di mana letak manusia yang mempunyai sukerta untuk dimangsanya. Akan tetapi sudah lama ia mencari, tidak satupun yang di dapat. Ketika itu pula ia mendengar pada suatu tempat ada yang sedang mengadakan ruwatan.
Seketika Batara Kala mendatangi rumah tempat ruwatan dan terjadilah percakapan yang sangat sengit antara Dalang yaitu si Pengruwat dengan Batara Kala. Batara Kala merasa dirinya telah diganggu oleh si Dalang karena manusia yang semestinya menjadi hak santapannya, kini sudah bukan haknya lagi karena telah diruwat.

Batara Kala bertanya kepada Dalang siapa sebenarnya dia dan bagaimana silsilahnya sampai berani mengadakan ruwatan. Sebagai dalang ruwat aku menyebutkan silsilahku, sebagai jawaban mengapa aku berani megadakan ruwatan. Sebagai berikut :

Hung wilaheng prayoganira, tabik-tabik sing nurunake teka aku. Tabik Eyang Jayani ingkang nurunaken Eyang Gunowongso. Dene Eyang Gunowongso nurunaken Gunoyoso kang sabanjure nurunaken Guno Sukasno. Dene Guno Sukasno banjur nurunake Warsino Guno Sukasno.


Mendengar penjelasan bahwa siapa sejatinya diriku, maka Batara Kala merasa kalah dan takut. Ternyata yang melaksanakan ritual ruwatan itu bukan hanya manusia biasa.  Dalang ruwat mempunyai silsilah yang jelas sejak nenek moyangnya. Selain itu juga memiliki ilmu yang mumpuni di bidangnya. Karenanya, Batara Kala minta perlindungan dan ingin mengabdi kepada si Dalang.

Setelah Batara Kala diterima pengabdiannya, ia diminta untuk mandi keramas. Akan tetapi Batara Kala masih merasa lapar. Ia ingin makan. Oleh dalang diberi tahu bahwa makanannya berada di “telenging jagad Sonya ruri”. Kemudian Batara Kala diberi pakaian berupa mori putih dan disuruh tinggal di dalam kotak bersandar panggung berbantalkan gedebog. Kemudian, dalanglah yang akan menjalankan tugas.

Selanjutnya Dalang medhar sabda berupa japa mantra yang dinamakan Waringin Sungsang. Adapun mantranya seperti di bawah ini.

Hung wilaheng prayoganira. Sang Hyang ana geni saka wetan. Genine saka wong tuwa. Apa karyane. Nglebur sakehing trimala. Lara gung lara wigena. Tuju teluh triyatna lawan dhendha supata. Supatane saka wong tuwa. Supatane saka maratuwa. Supatane saka sedulur tuwa. Lebur ajur musna ilang. Dene geni saka wetan.

Hung wilaheng prayoganira. Ana geni saka kidul. Abang rupane geni. Genine Sang Hyang Brama. Apa karyane. Nglebur sakehing lelara. Lara gung lara wigena tuju teluh triyatna klawan dhendha supata. Supatane saka wong tuwa. Supatane saka maratuwa. Supatane saka sedulur tuwa. Lebur ajur musna ilang. Dene geni saka kidul.
Hung wilaheng prayoganira. Ana geni saka kulon. Genine Sang Batara Kumajaya. Kuning rupane geni. Apa karyane. Lebur sakehing bebaya lawan dhendha supata. Supatane saka wong tuwa. Supatane saka sedulur tuwa. Nglebur ajur musna ilang nglebur sakehing rubeda. Dene geni saka kulon.


Hung wilaheng prayoganira, ana geni saka lor. Ireng rupane geni. Genine Batara Wisnu. Apa karyane. Nglebur sakehing dosa tenung edan bya watuk ampeg klawan dhendha supata. Supatane saka wong tuwa, supatane saka maratuwa, supatane saka sedulur tuwa, ajur lebur musna ilang. Dene geni saka lor.
Hung wilaheng prayoganira, ana geni saka tengah. Lelima kathahing geni, genine Bathara Guru, warna-warna rupane, putih, abang, kuning, ireng. Abang merkatak nglebur sakehing dosa.


Itulah waringin sungsang. Sebagai penutup dilanjutkan dengan Caraka Balik, sebagai berikut :

Hung wilaheng prayoganira, mastuna purnama sidhem, leng gung pucuking bumi, tlemekanku sangga buwana, gedebogku sang naga raja, pagawanganku sang retna bara, kelirku sang tinju maya, palunturku sang kalimengan, blencongku sang Bathara Bayu, tejaku Sang Hyang Nurcahya, wayang ingsun widodari kang nggameli widadara. Kang nonton padha katon, kang pinonton ora katon. Kothakku sang naga rembeng, cempalaku panyeluke iman, keprakku manise iman, genderku sri penganti, kendhangku lalean, kenongku tunggul buwana, kempulku tunggul muluk, saronku pangocaping iman, gambangku parikane iman, kecerku manising iman. Swaraning gamelanku pating kalemprang, pating kalemprung. Swara tanpa kira-kira, rupa tanpa gila-gila yaiku dhalang kang nglebur dosa lawan sengkala lebur ajur musna ilang. Ilang saking kersaning Allah.


Ha Na Ca Ra Ka saka wetan
Da Ta Sa Wa La saka kidul
Pa Dha Ja Ya Nya saka kulon
Ma Ga Ba Tha Nga saka lor


Nga Tha Ba Ga Ma saka lor
Nya Ya Ja Dha Pa saka kulon
La Wa Sa Ta Da saka kidul
Ka Ra Ca Na Ha sampurna


Begitulah dalang ruwat melakukan prosesi ruwatan yang dinamakan murwakala.
Sebagai catatan, aku berani memberikan mantra di atas bukan tanpa pertimbangan dan tujuan. Hal ini aku maksudkan supaya orang tidak terlalu miring memandang ruwatan.
Berkali-kali telah kukatakan bahwa yang namanya manusia itu pasti punya akal budi. Dari sini kemudian muncullah budaya. Kalau toh dulunya ruwatan itu budaya hasil peninggalan kepercayaan nenek moyang (animisme, dinamisme), sekarang telah bergeser. Semua itu telah disesuaikan agar tidak menyalahi ajaran Tuhan. Maksudku, supaya tidak bertumpang tindih dengan agama, maka ruwatan aku pandang sebagai budaya yang mana di dalamnya ada muatan doa dan pengharapan agar manusia hidup selalu mendapat lindungan dari Tuhan Yang Maha Esa. Agar selamat di dunia dan di akherat. Bukankah Tuhan juga mengajarkan umat-Nya untuk berdoa mengenai keselamatan baik dunia maupun akherat?

Mudah-mudahan apa yang aku utarakan di atas tidak menyinggung semua pihak dari kalangan mana pun pula. Kalau ternyata ada yang tersinggung dengan apa yang aku ungkapkan ini, bersama ini pula aku minta maaf yang sebesar-besarnya. Aku tidak akan mempengaruhi orang lain. Mudah-mudahan Tuhan membimbing kita semua. Amin.

Sahabat Taman Tembang dan Sastra, terima kasih atas kunjungannya. Sampai jumpa, jangan lupa kunjungi seri berikutnya.

Berlangganan update artikel terbaru via email:

0 Response to "Novel - PROSESI MERUWAT # EMPU DALANG KI WARSINO - BIOGRAFI"

Post a Comment

Iklan Atas Artikel

Iklan Tengah Artikel 1

Iklan Tengah Artikel 2

Iklan Bawah Artikel